In een winstdelingsregeling - ook wel winstuitkering of tantième genoemd - deelt het personeel mee in de behaalde winst. Winstdeling is de meest toegepaste vorm van financiële participatie, maar is ook een zeer passieve vorm van participatie. Het is een financiële stimulans waarbij werknemers niet inhoudelijk betrokken worden. Als organisaties meer willen bereiken met participatie dan raadt het SNPI aan om aandelenparticipatie te overwegen.

Bij voldoende winst vindt een winstuitkering plaats. Bij tegenvallende resultaten blijft die achterwege. Met een winstdelingsregeling kunnen werknemers zonder risico meeprofiteren in een goed lopend bedrijf. Daarbij is het voor werkgevers  een relatief eenvoudige manier om iets te doen voor het personeel.

Een combinatie van een winstdelingsregeling en andere vormen van financiële participatie is zeer goed mogelijk. Winst kan namelijk worden uitgekeerd in de vorm van werknemersaandelen, opties, of andere winstbewijzen. Eventueel kan gebruik worden gemaakt van de spaarloonregeling, waarmee werknemers op fiscaal aantrekkelijke wijze kunnen sparen voor aandelen.

Fiscale aspecten

Het winstbedrag dat een werknemer ontvangt, wordt door de fiscus behandeld als loon. Over het bedrag betaalt de werkgever premies, de werknemer loonbelasting. Het winstbedrag kan als loonkosten van de fiscale winst worden afgetrokken.

Bepalen van de winst

Een goede winstdelingsregeling geeft duidelijk aan op grond van welke winstbepaling de winstuitkering is gebaseerd en hoe de winstpot wordt verdeeld.

Wordt de winst bepaald door de nettowinst of door het bedrijfsresultaat? En wordt dat per bedrijfsonderdeel bepaald of telt het resultaat van de houdstermaatschappij? Verder kunnen bijzondere resultaten zoals winst door verkoop van een bedrijfsonderdeel of voorzieningen voor een reorganisatie van doorslaggevende betekenis zijn voor de winstbepaling.

Verdelen van de winst

Wat betreft de verdeling van de winstpot over de werknemers zijn er diverse mogelijkheden:

• Iedereen kan hetzelfde, vaste bedrag krijgen toebedeeld. De laagstbetaalden krijgen dan relatief het meest. De winstuitkering kan ook afhankelijk worden gemaakt van individuele prestaties. Glasheldere beoordelingsresultaten zijn daarbij belangrijk.
• De meest voorkomende verdelingsnorm is die waarin de winst wordt verdeeld op grond van het salaris van de werknemers. Hoe hoger ingeschaald, hoe hoger het bedrag van de winstuitkering. Eventueel kunnen daarbij diverse variabelen betrokken worden. Bijvoorbeeld: prestaties van verschillende bedrijfsafdelingen, het dienstverband van de werknemer en diensttijd.

Voor- en nadelen 

Een voordeel van winstdeling is dat het eenvoudig is in te voeren, waarbij het geschikt kan worden gemaakt voor alle werknemers. Er is geen financieel risico voor de werknemer. Het voornaamste nadeel van winstdeling is dat het winststreven op korte termijn de overhand krijgt ten opzichte van de langetermijnbelangen. Daarnaast heeft winstdeling een passief karakter en weinig relatie met zeggenschap. Tenslotte kan de winstbepaling en –verdeling aanleiding tot discussie of ontevredenheid geven.