Bij medewerkersparticipatie gaat het om invloed en inspraak van medewerkers in het bedrijf waar ze werken. Met medewerkersparticipatie laten organisaties zien dat medewerkers belangrijk zijn en serieus genomen worden. Het daadwerkelijk betrekken van medewerkers bij besluitvorming op verschillende niveaus werkt motiverend. Dit is de bindende werking van medewerkersparticipatie.

Combineren

Dit geldt vooral wanneer medewerkersparticipatie in besluitvorming wordt gecombineerd met participatie in eigendom. Dit laatste is het geval wanneer medewerkers bedrijfsaandelen kopen en voor een (klein) deel mede-eigenaar worden. Winstbejag op de korte termijn is een slecht uitgangspunt (denkt u aan de financiële crisis van 2008). Financiële medewerkerparticipatie in de vorm van aandeelhouderschap voor medewerkers een zeer actueel middel om de belangen van de onderneming op de (middel)lange termijn te waarborgen.
 
Participatiedriehoek

Medewerkersparticipatie is er in drie vormen: directe, indirecte en financiële participatie. Met de participatiedriehoek wordt bedoeld het combineren van directe, indirecte en financiële participatie. Invoering van één van de drie vormen draagt bij aan een participatieve cultuur in de organisatie. Uit onderzoek blijkt dat verschillende vormen van participatie elkaar versterken. Bovendien maakt elk type participatie de introductie van andere vormen eenvoudiger. (bron: Hugo Sinzheimer Instituut 2001)

Directe medewerkersparticipatie is individuele invloed van medewerkers op de uitvoering van werkzaamheden. Bijvoorbeeld via werkoverleg of in zelfsturende teams.

Bij indirecte medewerkersparticipatie worden medewerkersbelangen vertegenwoordigd, meestal door een ondernemingsraad.

Financiële medewerkersparticipatie is de meest vergaand vorm van participatie. Medewerkers participeren in het bedrijfskapitaal. Dat kan door gebruik van de genoemde vormen van financiële participatie: winstdeling, converteerbare personeelsobligaties, aandelen en opties.

De ervaring van SNPI leert dat financiële participatie betere kansen van slagen heeft als in een onderneming ook aandacht is voor directe en indirecte participatie en de verschillende vormen van participatie op een goede manier worden gecombineerd en toegepast.